Een training voorbereiden wordt een stuk makkelijker als je niet begint met de vraag “welke oefening zal ik doen?”, maar met “wat wil ik vandaag verbeteren?”. Dat doel bepaalt daarna welke oefenvormen logisch zijn.
1. Kies één duidelijk trainingsdoel
Probeer niet in één training tegelijk opbouwen, druk zetten, afwerken, omschakelen en conditie te verbeteren. Kies één hoofdthema. Denk aan opbouwen vanaf de keeper, vrijlopen om aanspeelbaar te worden, 1-tegen-1 aanvallen of direct omschakelen na balverlies.
Zo wordt het voor jou eenvoudiger om te coachen en herkennen spelers gedurende de training steeds hetzelfde voetbalprobleem.
2. Kies oefeningen die bij hetzelfde probleem horen
Een goede oefening lijkt zo veel mogelijk op een echte voetbalsituatie. Spelers moeten kijken, keuzes maken, samenwerken met medespelers en reageren op tegenstanders. Dat is meestal waardevoller dan een vorm waarin iedereen exact hetzelfde parcours afwerkt zonder weerstand.
Je kunt in de oefenbibliotheek van Trainer360 filteren op trainingsdoel, spelersaantal, duur, niveau en op Pupillen, Junioren of Senioren.
3. Bouw op van eenvoudig naar wedstrijdgericht
Een praktische training kan bijvoorbeeld uit vier delen bestaan:
- Startvorm: spelers zijn snel actief en hebben veel balcontacten.
- Gerichte oefenvorm: je legt de nadruk op het gekozen trainingsdoel.
- Spelvorm met weerstand: spelers moeten het geleerde toepassen tegen tegenstanders.
- Partijvorm: eindig met een wedstrijdvorm waarin het trainingsdoel opnieuw kan terugkomen.
Niet iedere training hoeft precies dezelfde opbouw te hebben. Het belangrijkste is dat de onderdelen logisch op elkaar aansluiten.
4. Houd rekening met leeftijd en niveau
Bij pupillen werkt een lange uitleg meestal minder goed dan snel beginnen en onderweg kort coachen. Bij junioren kun je steeds meer aandacht besteden aan samenwerking, posities en teamtaken. Bij senioren kun je tactische details vaak verder uitwerken, maar ook daar blijft een hoog tempo belangrijk.
Maak een oefening makkelijker als het probleem nooit opgelost wordt. Maak hem moeilijker als spelers nauwelijks meer hoeven na te denken. Je kunt bijvoorbeeld veldruimte, aantal verdedigers, aantal balcontacten of scoringsmogelijkheden aanpassen.
5. Voorkom wachtrijen
Een oefening kan inhoudelijk goed zijn en toch een slechte training opleveren als acht spelers staan te wachten terwijl twee spelers bezig zijn. Splits groepen waar mogelijk op, zet meerdere veldjes uit of gebruik een circuit. De KNVB adviseert bij de voorbereiding ook om materiaal en veldjes zo neer te zetten dat je tijdens de training weinig hoeft om te bouwen.
6. Schrijf vooraf je belangrijkste coachpunten op
Kies liever twee of drie concrete coachpunten dan tien aanwijzingen. Bij een training over opbouwen kan dat bijvoorbeeld zijn: maak het veld groot, kijk vóórdat je de bal krijgt en zoek de vrije speler vooruit als dat kan.
7. Evalueer na afloop
Noteer na de training kort wat werkte. Was het veld te groot? Waren er te weinig ballen? Was de oefening te moeilijk? Door dat vast te leggen hoef je bij een volgende training niet opnieuw vanaf nul te beginnen.
Een goede training hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een duidelijk doel, veel voetbalhandelingen, weinig stilstand en oefeningen die logisch op elkaar aansluiten zijn meestal belangrijker dan een spectaculair trainingsschema.
Bronnen en verder lezen
Voor spelregels en officiële wedstrijdinformatie blijft de KNVB-documentatie leidend.
